Tết cổ truyền - Tết cổ truyền của người Việt trong những thập kỷ trước

Cùng ngược dòng lịch sử ôn lại những phong tục đón Tết truyền thống của người Việt xưa…

Cuộc sống hiện đại ngày nay đang làm thay đổi những thói quen, tập tục ăn Tết của chúng ta. Bên cạnh những bữa ăn đầy đủ, ngon miệng, quần áo đẹp, sặc sỡ hơn... không ít tập quán đón Tết cũng đã phai mờ, thậm chí biến mất.

Hãy cùng YAN News ngược dòng lịch sử, ôn lại những phong tục văn hóa và tín ngưỡng truyền thống trong dịp Tết Nguyên Đán của người Việt xưa qua chùm ảnh dưới đây.

Cảnh mua bán tấp nập ở miền Nam thập niên 60 - 70.

Những thứ phổ biến cần sắm cho ngày Tết những năm 80.

Cảnh chợ Tết mừng xuân ở miền Bắc năm 1990.

Cha ông ta xưa ăn Tết Nguyên Đán Việt Nam bắt đầu từ khoảng 23 tháng Chạp cho tới hết ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch. Thường thì sau lễ tiễn ông Công ông Táo về trời, người Việt xưa bắt đầu sửa soạn, đi sắm đồ dùng, vật dụng cho Tết.

Người Việt xưa quan niệm, dù no dù đói thì Tết đến mọi vật đều phải đầy đủ, sung túc mới mong một năm làm ăn phát đạt, "mã đáo thành công".

Nếu như hoa đào xuất hiện trong mọi chợ hoa ở miền Bắc thì hoa mai lại trở thành biểu tượng của miền Nam.

Chợ hoa Nguyễn Huệ ở TP.HCM thời xưa.

Một trong những nét đặc trưng ngày Tết của người Việt xưa đó là trưng cây cảnh. Nếu như Tết miền Bắc không thể thiếu cây quất, hoa đào thì người dân miền Nam đặc biệt ưa thích cây mai.

Cha ông ta quan niệm rằng, đào, mai, quất là những thứ cây sẽ mang lại may mắn, phước lộc cho gia chủ.

Cũng vì thế mà giáp Tết, nhà nhà, người người ở Hà Nội đều đi chợ hoa Hàng Lược, Nhật Tân, làng Ngọc Hà... để chọn lấy một cây thật ưng ý chơi Tết.

Còn ở TP.HCM, đường hoa Nguyễn Huệ và chợ hoa Hồ Thị Kỷ luôn là điểm đến của những người muốn sắm hoa chơi Tết.

Bảng, lịch, câu đối... được bán trên vỉa hè.

Cũng với mục đích cầu chúc may mắn, phúc thọ an khang, người Việt xưa có tục đi xin chữ. Họ thường tìm những ông đồ viết chữ đẹp lại có tiếng để xin chữ (thường là Phúc, An, Lộc, Tài, Thọ…) hay vài câu đối bằng chữ Nho viết trên nền giấy hồng đào hay đỏ.

Xong xuôi, họ đem về nhà treo trước cửa hay trên tường để lấy may. Tuy nhiên, thời gian và nhịp sống hiện đại đang khiến tập tục đáng quý này mai một dần.

Cũng chịu cảnh phai nhòa theo thời gian như hình ảnh ông đồ, đó là cây nêu ngày Tết. Người Việt xưa thường dựng cây nêu cao từ 5-6m, trên ngọn treo vàng mã, bùa trừ tà, cành xương rồng, giải cờ vải tây, những chiếc khánh…

Dân gian quan niệm, khi Táo quân về chầu trời, ma quỷ thường nhân cơ hội lẻn vào quấy nhiễu, do đó dựng cây nêu trước nhà để xua đuổi tà ma, cho gia chủ ăn Tết thuận lợi.

Thiếu nữ vo gạo để làm bánh chưng Tết.

Bánh chưng được ép cho ráo nước.

Trong quan niệm của cha ông ta, bánh chưng là một phần không thể thiếu của Tết, là món bánh tượng trưng cho đất Mẹ. Do vậy, những ngày cuối cùng trước khi Tết về, nhà nào cũng tự gói bánh chưng để thắp hương tổ tiên.

Bánh chưng truyền thống luộc chín mất 7 - 8 tiếng. Sau khi luộc, bánh thường phải đem đi ép để cho ráo nước trước khi đem bày bàn thờ.

Phiên bản bánh chưng ở miền Trung và miền Nam là bánh tét (có nhiều tên gọi khác nhau, có nơi gọi là bánh đòn), có nét tương đồng với bánh chưng ở Miền Bắc về nguyên liệu, cách nấu, chỉ khác về hình dáng và sử dụng lá chuối để gói thay vì lá dong.

Tết Nguyên Đán là dịp sum họp cả gia đình. Sau một năm làm ăn vất vả, tới ngày 30 Tết, dù đi xa tới đâu người Việt cũng đều về nhà, cùng quây quần bên mâm cơm tất niên để chia sẻ niềm vui cùng nhau đón Tết sum vầy.

Người xưa quan niệm, âm thanh đùng đoàng của tiếng pháo giúp xua đuổi tà ma, quỷ dữ; năm mới sẽ đón nhiều tài lộc, may mắn vào nhà.

Tuy nhiên, do sự nguy hiểm mà pháo nổ gây ra, hiện nay pháp luật đã quy định cấm đốt pháo trong những ngày Tết để đảm bảo an toàn cho người dân.

Trong đêm giao thừa, người Việt xưa thường đi lễ chùa để cầu xin đức Phật ban cho điều tốt lành trong năm mới.

Sau đó, trong đêm tối trên đường về sẽ bẻ một cành lá cây nào đó, gọi là hái lộc. Nếu bẻ được một cành lá tươi tốt, đầy đủ thì đó là điềm may mắn cho suốt năm tới.

Tuy nhiên, tục bẻ cành hái lộc này giờ đây không được ủng hộ bởi hành động này sẽ phá hoại cây cối.

Hình ảnh hai mẹ con chở nhau đi chúc Tết người thân.

Trong ba ngày đầu tiên của năm mới, người Việt xưa có tục chúc Tết. Trong gia đình, sáng mùng 1 thì con cái chúc Tết cha mẹ, ông bà.

Sau đó, người ta thường tới nhà bà con, bạn bè để chúc nhau những điều tốt đẹp nhất cho năm mới. Ngay cả khi gặp người lạ, người Việt xưa cũng vẫn vui vẻ và chân thành chúc tụng.

Xuất hành là lần đi ra khỏi nhà đầu tiên trong năm mới. Trong tín ngưỡng dân gian, người Việt xưa tin rằng, nếu ra khỏi nhà, gặp hướng tốt sẽ mang may mắn, thuận lợi cho việc đi lại trong suốt cả một năm sắp tới.

Vì vậy, cha ông ta thường lựa chọn kỹ hướng đi và giờ xuất hành cho được may mắn nhất.

Tết cổ truyền - So sánh thú vị giữa Tết xưa và nay.

Hãy cùng ngắm bộ tranh thú vị về Tết xưa và Tết nay, xem sự khác biệt trong cách đón Tết của người Việt qua thời gian.

  

  Ngày xưa, đốt pháo là một trong những thú vui không thể thiếu của ngày Tết. Theo phong tục, việc đốt pháo đêm giao thừa có ý nghĩa xua đuổi tà ma, xua đuổi những điều xui xẻo, đưa tiễn những cái cũ để đón những điều mới, may mắn, tốt tươi, tiễn đưa một năm cũ với những nỗi vui buồn để đón năm mới với nhiều hy vọng.

  Ngày nay, việc đốt pháo đã bị cấm. Bởi vậy nên mới có câu nói vui được cư dân mạng truyền nhau: "Tết xưa pháo nổ trước hè - Tết nay pháo nổ lên xe vô tù". Thay vào đó, hầu khắp các tỉnh thành trên cả nước đều có bắn pháo hoa đêm giao thừa.

Ngày xưa, mỗi dịp Tết đến, các gia đình đều cùng nhau quây quần gói bánh chưng, làm giò chả để ăn Tết.

  Ngày nay, chẳng mấy ai tự gói bánh chưng hay giò chả nữa. Mọi người đều đi mua cho nhanh, gọn. Nhiều chị em còn ở nhà, lên mạng xem các địa chỉ bán hàng online và gọi mang đến tận nhà. Không những bánh chưng, giò chả, nhiều nơi còn cung cấp dịch vụ bán cỗ nguyên cả mâm, mang đến tận nhà và bày giúp gia chủ.

  Ngày xưa, người ta quan niệm Tết là dịp để gia đình quây quần, sum họp. Mọi người thường đi chúc Tết, đến nhà người thân tụ họp, ăn uống.

Ngày nay xu hướng du xuân ngày càng phát triển. Người người, nhà nhà tranh thủ ngày nghỉ Tết để đi du lịch.

Ngày xưa, mỗi khi Tết đến Xuân về, những người con xa quê lại phải đón Tết trong hiu quạnh.

  Ngày nay, công nghệ thông tin phát triển giúp Tết xa thêm ấm lòng. Dù không gặp mặt trực tiếp nhưng vẫn có thể chúc Tết qua điện thoại hay chat video với người nhà.

  Ngày xưa, mỗi khi đến Tết mọi người rất háo hức vì được ăn ngon mặc đẹp. Cuộc sống khó khăn nên Tết là dịp duy nhất trong năm để sắm sửa. Thời đó, mọi người rất coi trọng việc ăn Tết.

  Ngày nay, nhắc đến chuyện ăn uống ngày Tết là ai cũng sợ, cũng ngán. Người ta không còn háo hức với các món ăn ngày Tết nhiều như xưa bởi cuộc sống giờ đã dư dả, thịt cá không phải là của hiếm như ngày trước. Bây giờ, mọi người coi trọng việc nghỉ Tết, chơi Tết hơn là ăn Tết.

Tết cổ truyền - Giao thừa.

Ông đồ viết chữ lên giấy dó

Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Trong thời khắc giao thừa mọi người trong gia đình thường dành cho nhau những lời chúc tốt đẹp nhất. 

Dịp này, người ta thường bắn pháo hoa ở những địa điểm rộng rãi, thoáng mát.

Cúng Giao thừa là lễ cúng để đem bỏ hết đi những điều xấu của năm cũ sắp qua để đón những điều tốt đẹp của năm mới sắp đến.^[19]

Cúng Giao thừa ngoài trời:

Theo tục lệ cổ truyền thì Giao thừa được tổ chức nhằm đón các Thiên binh (chữ Hán: 天兵, tức 12 vị Hành khiển). Lúc đó họ đi thị sát dưới hạ giới, rất vội không kịp vào tận bên trong nhà được, nên bàn cúng thường được đặt ở ngoài cửa chính mỗi nhà. 

Hết một năm, vị Hành khiển (行遣) cũ đã cai quản Hạ giới trong năm cũ sẽ bàn giao công việc cho vị Hành khiển mới đi xuống sẽ cai quản Hạ giới trong năm mới. Mỗi năm có một vị, sau 12 năm thì các vị Hành khiển sẽ luân phiên trở lại. Mười hai vị Hành khiển và Phán quan (判官) gồm:

1. Năm Tý: Chu Vương Hành Khiển, Thiên Ôn Hành Binh chi Thần, Lý Tào Phán quan.
2. Năm Sửu: Triệu Vương Hành Khiển, Tam thập lục phương Hành Binh chi Thần, Khúc Tào Phán quan.
3. Năm Dần: Ngụy Vương Hành Khiển, Mộc Tinh chi Thần, Tiêu Tào Phán quan.
4. Năm Mão: Trịnh Vương Hành Khiển, Thạch Tinh chi Thần, Liêu Tào Phán quan.
5. Năm Thìn: Sở Vương Hành Khiển, Hỏa Tinh chi Thần, Biểu Tào Phán quan.
6. Năm Tỵ: Ngô Vương Hành Khiển, Thiên Hải chi Thần, Hứa Tào Phán quan.
7. Năm Ngọ: Tấn Vương Hành Khiển, Thiên Hao chi Thần, Nhân Tào Phán quan.
8. Năm Mùi: Tống Vương Hành Khiển, Ngũ Đạo chi Thần, Lâm Tào Phán quan.
9. Năm Thân:Tề Vương Hành Khiển, Ngũ Miếu chi Thần, Tống Tào Phán quan.
10. Năm Dậu: Lỗ Vương Hành Khiển, Ngũ Nhạc chi Thần, Cự Tào Phán quan.
11. Năm Tuất: Việt Vương Hành Khiển, Thiên Bá chi Thần, Thành Tào Phán quan.
12. Năm Hợi: Lưu Vương Hành Khiển, Ngũ Ôn chi Thần, Nguyễn Tào Phán quan.

Mâm cỗ cúng Giao thừa ở ngoài trời.

Mâm lễ được sắp bày với lòng thành kính tiễn đưa người Nhà Trời đã cai quản mình năm cũ trở lại Thiên đình và đón người mới xuống sẽ làm nhiệm vụ cai quản Hạ giới năm tới. Vì việc bàn giao, tiếp quản công việc hết sức khẩn trương nên các vị chỉ có thể ăn vội vàng hoặc mang theo, thậm chí chỉ chứng kiến lòng thành của chủ nhà. Trên chiếc hương án có bình hương, hai ngọn đèn dầu hoặc hai ngọn nến.

Lễ vật gồm các chiếc thủ lợn hoặc con gà, bánh chưng, mứt kẹo, trầu cau, hoa quả, rượu hoặc nước và vàng mã. Các quan mặc dầu phút bàn giao bận rộn khẩn trương nhưng vì là... người nhà trời nên có tài thấu hiểu ngay "Ruột gan" của gia chủ. 

Nếu có ý cầu lợi, mua chuộc, đút lót, các vị chỉ nhìn dấu hiệu ở khói hương, lửa đèn là biết ngay, và lập tức các vị dông thẳng, không thèm ngó ngàng gì đến vật cúng giao thừa của các nhà cầu lợi ấy. 

Trái lại, những nhà chân chất, thật thà, sống bằng lao động, ăn ở tử tế thì có khi chỉ cần chén rượu, nén hương (như Thổ công đánh tín hiệu qua hương đèn), các vị có chức trách biết ngay mà vui vẻ thưởng thức, dốc lòng phù hộ.

Lễ trừ tịch còn là lễ để "khu trừ ma quỷ", do đó có từ "trừ tịch". Lễ trừ tịch cử hành vào lúc giao thừa nên còn mang tên là lễ giao thừa.

Cúng Giao thừa trong nhà:

Bàn thờ Tổ tiên chuẩn bị cho việc cúng giao thừa.

Cúng Giao thừa trong nhà là lễ cúng tổ tiên vào chính thời khắc giao thừa vừa tới nhằm để cầu xin Tổ tiên phù hộ độ trì cho gia đình gặp những điều tốt lành trong năm mới sắp đến. Mâm lễ bao gồm các món ăn mặn ngày Tết được chế biến tinh khiết với phong cách trang nghiêm.

Cỗ mặn gồm có bánh chưng, giò, chả, xôi gấc, thịt gà, xôi các loại, rượu, bia và các loại thức uống khác. Các món ăn mặn khác tùy theo nhu cầu của gia đình. Cỗ ngọt và chay bao gồm Hương, hoa, đèn nến, bánh kẹo, mứt tết.

Khi cúng Giao thừa trong nhà, các thành viên trong gia đình thường đứng trang nghiêm trước bàn thờ (không cần tất cả, chỉ cần gia chủ và vài ba người nữa) để khấn tổ tiên và xin được các cụ phù hộ độ trì trong nhà mới và cầu an khang thịnh vượng, sức khỏe tốt.

 Trước khi khấn Tổ tiên để mời tiền nhân về ăn Tết cùng với con cháu hậu thế, các gia chủ thường khấn thần Thổ Công để xin phép cho tổ tiên về ăn Tết. Ông là vị thần cai quản trong nhà (thường bàn thờ tổ tiên ở giữa, bàn thờ Thổ Công ở bên trái).

Tết cổ truyền - Tín ngưỡng ngày tết.

Điềm lành.

·                    Hoa mai: sau Giao thừa, nếu hoa mai (loại 5 cánh) nở thêm nhiều và đầy đặn thì đó là một điềm may. Và may mắn hơn nữa khi có một hoặc vài bông hoa 6 cánh.

·                    Chó lạ vào nhà: Tục ngữ Mèo đến nhà thì khó, Chó đến nhà thì sang.

·                    Cây đào: Nếu có nhiều cánh kép (hoa kép) 3 lớp (hàng) trên đài hoa và có hình dáng như bông hồng thì sẽ có nhiều phúc lộc.

·                    Cây quất: Nếu cây có nhiều chồi xanh mọc thì năm đó sẽ có nhiều lộc. Nếu có đủ Tứ quý: Quả chín, quả xanh, hoa và lộc thì sẽ may mắn và thành đạt cả năm.

Kiêng kỵ.

Theo quan niệm trong ngày đầu năm (Nguyên Đán) mà có nhiều điều tốt đẹp thì cả năm đó chắc chắn sẽ có nhiều điều tốt đẹp đến cho mọi người, có sự giống và khác nhau giữa các miền với niềm tin chính để giữ điều lành trong năm mới. Điển hình, người Việt có một số kiêng kỵ như sau:

1/ Miền Bắc:

·                    Kỵ mai táng: Ngày Tết Nguyên Đán là ngày vui của toàn dân tộc, ngày mở đầu cho vận hội hanh thông của cả một năm, có ý nghĩa rất thiêng liêng. Gia đình phải tạm gác mối sầu riêng để hoà chung với niềm vui toàn dân tộc. Vì vậy có tục lệ cất khăn tang trong ba ngày Tết. Nhà có đại tang kiêng đi chúc Tết, mừng tuổi bà con, xóm giềng, ngược lại bà con xóm giềng lại cần đến chúc Tết và an ủi gia đình bất hạnh. Trường hợp gia đình có người chết vào ngày 30 tháng chạp mà gia đình có thể định liệu được thì nên chôn cất cho kịp trong ngày đó, đa số các gia đình kiêng để sang ngày mùng Một đầu năm. Trường hợp chết đúng ngày mùng Một Tết thì chưa phát tang vội nhưng phải chuẩn bị mọi thứ để sáng mùng Hai làm lễ phát tang.

·                    Ngày mùng Một Tết người ta rất kỵ người khác đến xin lửa nhà mình, vì quan niệm lửa là đỏ là may mắn. Cho người khác cái đỏ trong ngày mùng Một Tết thì cả năm đó trong nhà sẽ gặp nhiều điều không may như làm ăn thua lỗ, trong nhà lủng củng, ra đường hay gặp tai bay vạ gió...

·                    Kiêng cho nước đầu năm vì nước được ví như nguồn tài lộc trong câu chúc tiền vô như nước, nếu cho nước thì coi như mất lộc.

·                    Trong ngày này, người ta kiêng quét nhà vì theo một điển tích của Trung Quốc, nếu quét nhà thì năm đó gia cảnh sẽ nghèo túng, khánh kiệt. Khi hốt rác trong nhà đổ đi thì thần Tài sẽ đi mất.

·                    Ngày đầu năm cũng như ngày đầu tháng, người ta rất kiêng kỵ việc vay mượn hay trả nợ, cho vay. Người xưa quan niệm không nên vay tiền hoặc đồ đạc vào những ngày đầu năm mới, điều đó có thể làm chúng ta rơi vào cảnh túng thiếu cả năm, không may mắn.

·                    Trong ăn uống, người ta kiêng ăn thịt chó, cá mè, thịt vịt... Nếu ăn những thứ này vào dịp đầu năm hay đầu tháng sẽ "xúi quẩy".

·                    Ngoài ra, người già cũng khuyên con cháu trong ngày này không được đánh vỡ bát đĩa, ấm chén, cãi nhau, chửi nhau, kiêng những điều không vui xảy ra với gia đình.

·                    Người ta thường kiêng khóc lóc, buồn tủi hoặc nói tới điều rủi ro hoặc xấu xa trong dịp Tết.

·                    Kiêng mặc quần áo màu trắng và đen: Theo quan niệm của người xưa, màu trắng và đen là màu của tang lễ, chết chóc, vì vậy những ngày đầu năm thì phải mặc trang phục với những màu sắc sặc sỡ và thu hút sự chú ý, tạo nên sự phấn khởi và vui vẻ để đón chào năm mới, như: màu hồng, đỏ, vàng, xanh...

·                    Kiêng nói to, cãi nhau, nói xấu hay mắng người khác.

·                    Kiêng đi chúc Tết vào sáng Mồng Một Tết nếu không được gia chủ mời vì sợ sẽ mang đến điều không tốt đẹp cho chủ nhà trong năm mới. Theo phong tục xông đất, người đầu tiên bước vào nhà ai trong ngày mùng một Tết chính là người quyết định đem lại sự may mắn hoặc xui xẻo cho gia đình ấy trong cả năm.

·                    Ngày mồng 5 tháng giêng Âm lịch là ngày nguyệt kỵ, người Việt thường tin rằng ngày này không thích hợp cho xuất hành.

2/ Miền Trung:

·                    Kiêng ăn các món chế biến từ tôm vì sợ năm mới đi giật lùi như tôm.

·                    Kiêng ăn trứng vịt lộn, thịt vịt bởi đầu năm mà ăn món này thì sẽ xúi quẩy.

·                    Một số vùng kiêng mặc đồ trắng suốt tháng Giêng vì đó là biểu tượng của tang tóc.

·                    Kiêng quét nhà vì đó là xua đuổi thần Tài Lộc đầu năm.

·                    Tránh nhăn nhó, cau có, khóc lóc và cãi vã trong ngày đầu năm vì quan niệm nó làm cả năm sẽ gặp chuyện không may.

3 Miền Nam:

·                    Kiêng để cối xay gạo trống vào ngày đầu năm vì đó là tượng trưng cho việc thất bát, mất mùa năm tới. Người ta thường đổ một ít lúa vào cối xay, ngụ ý cầu mong năm mới lúa gạo đầy tràn.

·                    Cũng như trên, kiêng kỵ để thùng gạo, hủ đường muối,... thiếu hụt vì sợ cả năm đều bị thiếu thốn.

·                    Gia chủ hễ có khách đến là dọn cỗ, mời uống rượu, ăn bánh. Khách không được từ chối bữa ăn, dù no cũng phải nhấm nháp chút ít.

·                    Kiêng các việc làm đổ bể hư hỏng, hoặc tranh cãi to tiếng lẫn nhau.

·                    Thường kiêng khóc lóc, buồn tủi hoặc nói tới điều rủi ro hoặc xấu xa trong dịp Tết.

·                    Kiêng cử quét nhà ngày đầu năm vì quan niệm quét tiền tài tốt đẹp ra ngoài. Ngoài ra người dân sẽ tắm gội cơ thể trước ngày đầu năm để tránh phải gột rửa may mắn trong năm mới.

Tết cổ truyền - Nét đẹp Tết xưa và nay trong văn hóa Việt Nam.

Xuân đang gõ cửa, lại một năm cũ Ất Mùi sắp qua đi, đón chào năm mới Bính Thân 2016, cùng những ước vọng thật đẹp của người dân Việt Nam. Có thể nói rằng, dù bao nhiêu cái Tết trôi qua, nhưng những nét đẹp trong truyền thống văn hóa của người Việt vào dịp Tết cổ truyền sẽ còn tươi thắm mãi.

1/ Tảo mộ:

Tảo mộ là một tục lệ lâu đời của người Việt. Ở một số tỉnh miền Bắc, tục tảo mộ không diễn ra vào tháng ba âm lịch như trong câu Kiều năm xưa, mà được dân làng tổ chức vào những ngày cuối tháng chạp giáp Tết. Trong mỗi gia đình, bất phân người già người trẻ, dẫn đầu là trưởng họ, đều cùng nhau đi thăm viếng khu mộ của dòng họ. Những người trẻ sẽ mang theo cuốc xẻng để phát cỏ dại, chặt cây cối mọc dại quanh mộ. Tất cả cùng nhau sửa sang, tu bổ mộ phần của tổ tiên mình.

Tảo mộ nét đẹp uống nước nhớ nguồn trong văn hóa tâm linh người Việt

Đây là một tục lệ tâm linh của người Việt, bởi chúng ta quan niệm, trước thềm năm hết Tết đến, mọi thứ đều phải được sửa sang, trùng tu cho mới mẻ, sạch sẽ, kể cả nơi an nghỉ của ông bà, người thân. Về quê tảo mộ mỗi dịp Tết nguyên đán cũng là một truyền thống đáng quý để thể hiện lòng hiếu thuận, hướng về tổ tiên của những người con Việt.

2/ Gói bánh chưng, bánh tét.

Tục gói bánh chưng của người Việt đã tồn tại từ thời Vua Hùng xa xưa, và cho đến nay vẫn không hề bị mai một. Bày ra bếp nào là nếp thơm, thịt ba chỉ, nào là nhân đỗ xanh, lạt mềm, lá dong lá chuối, rồi cả gia đình cùng quây quần mỗi người một việc gói bánh chưng là một trong những việc mà trẻ con háo hức nhất mỗi dịp Tết. Ở miền Bắc sẽ là bánh chưng, còn ở miền Nam sẽ là bánh tét. Về cơ bản, hai loại bánh này chỉ khác nhau về hình dáng, còn nguyên liệu và hương vị là tương tự nhau.

Tục gói bánh chưng của người Việt đã tồn tại từ thời Vua Hùng xa xưa cho đến tận mai sau.

Sau công đoạn gói bánh sẽ là 10 tiếng liên tục thức đêm canh nồi bánh. Trong cái rét căm căm của những ngày giáp tết, bên bếp lửa hồng và nồi bánh ùng ục, sẽ là cả những củ khoai lang được vùi trong bếp, vừa ấm vừa ngọt đậm đà theo những câu chuyện của bà, của mẹ. Tuổi thơ của không ít thế hệ người Việt, nhờ đó, mà đã hằn sâu những kí ức chẳng thể nào quên.

3/ Hái lộc, xông nhà, chúc Tết, mừng tuổi.

Ngày nay, vào đêm Giao thừa, những người trẻ thường rủ nhau đi chơi, cùng bạn bè ngắm pháo hoa. Sau giờ khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, họ sẽ “hái lộc đầu năm” bằng việc mua về nhà những cây mía lộc được bán trên đường. Đó cũng có thể là một “cành lộc” được xin về nơi đình chùa. Tục lệ này bắt nguồn từ ước vọng năm mới tài lộc dồi dào, làm ăn thịnh vượng, sự nghiệp thành đạt hơn năm cũ.

Hái lộc đầu năm với ước mong một năm tràn đầy may mắn

Tục xông nhà đầu năm được hình thành bởi người Việt cổ tin rằng, người đầu tiên bước chân vào nhà bạn ngày mùng một Tết sẽ có ảnh hưởng đến vận mệnh cả năm đó của gia đình. Những người “hợp tuổi, hợp mệnh, nhẹ vía” sẽ được chủ nhà nhắm trước và mời đến xông nhà đầu năm, để năm mới vui vẻ chan hòa.

Ngoài tục xông nhà, xin chữ ngày Tết cũng là một trong những nét đẹp mang nhiều ý nghĩa của người Việt.

Cả năm vất vả đi làm tứ phương, nhưng cứ vào dịp Tết Nguyên đán, tất cả các thế hệ con cháu đều quay về quê nhà, cùng đi chúc Tết ông bà, cha mẹ, họ hàng. Ở nơi thành thị, ngày Tết còn là dịp để đi chúc Tết thầy cô giáo cũ, thăm hỏi đồng nghiệp hay tới chơi nhà bạn bè lâu năm. Những ngày này, trẻ em trong nhà thường sẽ được người lớn mừng tuổi bằng những phong bao lì xì đỏ rực, để năm mới may mắn, hay ăn chóng lớn, ngoan ngoãn vâng lời cha mẹ.

Lì xì đầu năm mang lại những niềm vui bất ngờ cho mọi người

4/ Dọn dẹp nhà cửa đón xuân.

Trước khi năm mới sang, người Việt Nam có truyền thống dọn dẹp nhà cửa tinh tươm để quét đi mọi bụi bẩn và những xui xẻo cũ kỹ của năm vừa qua. Dọn nhà cho sạch sẽ thông thoáng, trang hoàng cửa chính và phòng khách, chăm lo lau dọn khu vực thờ cúng và “lấp đầy” tủ lạnh là những việc không thể không làm để nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ, đón tài lộc tốt lành.

Cả nhà chung tay dọn dẹp nhà cửa đón xuân ngập tràn tổ ấm.

Thay vì để những người phụ nữ trong gia đình như bà, mẹ, hay chị gái phải oằn lưng dọn dẹp nhà cửa, hãy xắn tay áo lên và giúp đỡ họ. Gia đình Lý Hải cũng vậy, không để mẹ phải tần tảo lặng lẽ lau dọn nhà cửa một mình, mà cả bốn bố con đều hăng hái giúp mẹ biết bao nhiêu là việc.

Mỗi người một tay, cả căn nhà sẽ mau chóng trở nên sạch sẽ, xinh xắn, lại tràn ngập tiếng hát, tiếng cười. Sum vầy, đầm ấm bên nhau - chẳng phải đó chính là ý nghĩa thực sự của ngày Tết?